ทางผ่านสาย 1013 สู่วังแห่งขุนเขา: บ้านกาดไม่ได้มีแค่ตลาดเช้า
หลานเอ๊ย เวลาคนขับรถออกจากตัวเมืองเชียงใหม่มุ่งหน้าไปล่องแพไม้ไผ่หรือดูผาช่อที่อำเภอแม่วาง พอพ้นแยกสันป่าตองเลี้ยวขวาเข้าสู่ทางหลวงหมายเลข 1013 ผ่านย่านชุมชนใหญ่ที่ชื่อว่า ตำบลบ้านกาด หลายคนเห็นแค่ตลาดสดริมทาง ร้านขายของชำ กับป้ายบอกทางขึ้นดอย แล้วก็เหยียบคันเร่งผ่านเลยไปหมด ทั้งที่จริงย่านบ้านกาดและหมู่บ้านรอบอำเภอแม่วาง–สันป่าตองแห่งนี้ เป็นถิ่นเก่าแก่ของ สล่า หรือช่างฝีมือพื้นบ้านล้านนา ทั้งงานแกะสลักไม้สัก ช่างสลักพุทธศิลป์ตามเฮือนไม้ช่างรุ่นครู ไปจนถึงงานเครื่องเงินและผ้าทอของชุมชนที่สืบทอดกันแบบไม่เอะอะ
เวลาลุงขับรถผ่านสาย 1013 ช่วงเช้าตรู่ อากาศแถวนี้ยังชื้นเย็นกว่าในเวียงเยอะ สองข้างทางจะเห็นเรือนไม้ใต้ถุนสูงและโรงเรือนเปิดโล่งที่มีเศษขี้เลื่อยไม้สักกองอยู่โคนเสา กลิ่นน้ำมันไม้หอมจางๆ ปนกับควันไฟหุงข้าวเช้า บรรยากาศมันคนละเรื่องกับโชว์รูมติดแอร์ในเมือง นี่คือแหล่งงานช่างท้องถิ่นที่ทำงานตามออร์เดอร์และรับซ่อมแซมหรือแกะงานฝีมือส่งต่อให้วัดและร้านค้าทั่วภาคเหนือ
ช้างไม้สักแกะสลักและแผ่นไม้สักนูนต่ำ: งานสล่าที่ใช้มือไม่ใช่เครื่องพิมพ์
เอกลักษณ์ของงานไม้แกะสลักสายบ้านกาด–แม่วางไม่ได้อยู่ที่เฟอร์นิเจอร์หลุยส์ขนาดมหึมา แต่อยู่ที่ความละเอียดของ ช้างไม้สักแกะสลักด้วยมือ และ แผ่นไม้สักแกะสลักนูนต่ำ (Teak Relief Carvings) ลายเรื่องราวพุทธประวัติ ลวดลายพรรณพฤกษา หรือฉากวิถีชีวิตล้านนา ช่างที่นี่ต้องรู้จักลายเสี้ยนไม้สักแห้งเป็นอย่างดี เพราะถ้าตอกสิ่วทวนเสี้ยนไม้แม้แต่นิดเดียว เกล็ดไม้จะฉีกแตกและแก้กลับไม่ได้
ลองสังเกตขาและงวงของช้างไม้แกะสลักที่วางเรียงบนม้าไม้หน้าร้านสล่าดูเถิด ช่างฝีมือดีจะแกะให้กล้ามเนื้อตรงไหล่และรอยย่นของผิวหนังดูมีน้ำหนักก้าวเดิน ไม่ได้แข็งทื่อเป็นท่อนสี่เหลี่ยมเหมือนงานกลึงหยาบ บางชิ้นใช้ไม้ท่อนเดียวแกะตลอดทั้งตัวไม่มีรอยต่อกาว ส่วนแผ่นไม้แกะสลักนูนต่ำมักใช้ไม้สักเก่าที่มีอายุและสีเข้มตามธรรมชาติ จากนั้นขัดกระดาษทรายละเอียดหลายเบอร์จนผิวไม้เนียนมือแล้วลงขี้ผึ้งหรือสีทองคำเปลวในงานพุทธศิลป์
วางแผนเที่ยวเชียงใหม่? จองโรงแรมทำเลดีล่วงหน้าได้ราคาถูกกว่า
เช็คห้องว่างและดีลลับบน Agoda พาร์ทเนอร์ทางการของ Terra Lanna การันตีราคาต่ำสุด ยกเลิกฟรีก่อนเข้าพัก จองก่อนจ่ายทีหลัง พร้อมสะสม Agoda Cash ทุกการจอง
ไขข้อข้องใจให้ขาด: บ้านกาด แม่วาง ต่างจาก บ้านถวาย หางดง อย่างไร
ลุงเจอคำถามนี้บ่อยมากจนต้องกางแผนที่อธิบายกันชัดๆ เพราะนักเดินทางหลายคนเสิร์ชชื่อเจอ "ศูนย์หัตถกรรมไม้แกะสลัก" แล้วนึกว่าบ้านกาดกับบ้านถวายเหมือนกัน ความจริงคือ คนละที่และคนละสเกลกันเลย
- บ้านถวาย (อ.หางดง): อยู่ห่างเมืองราว 15–20 กม. เป็นตลาดและศูนย์การค้าส่งไม้แกะสลักที่ใหญ่ที่สุดในเชียงใหม่ มีร้านค้าและโกดังเป็นร้อยๆ ห้อง ขายตั้งแต่ของแต่งบ้านชิ้นเล็ก โคมไฟ เฟอร์นิเจอร์ไม้สักทั้งหลัง ไปจนถึงบริการแพ็กส่งออกต่างประเทศ เหมาะกับคนที่ตั้งใจไป "ช้อปปิ้งและเปรียบเทียบราคาของแต่งบ้าน" โดยเฉพาะ
- บ้านกาด (อ.แม่วาง บนถนน 1013): อยู่ไกลออกไปทางตะวันตกเฉียงใต้ (เลยสันป่าตองไปทางหุบเขาแม่วาง) ไม่ใช่ศูนย์การค้าส่งขนาดใหญ่ แต่เป็นชุมชนเกษตรกรรมและศูนย์รวมโรงงาน/บ้านช่างสล่าท้องถิ่นขนาดย่อมที่แทรกตัวอยู่ตามหมู่บ้านและริมทางผ่านขึ้นดอย เหมาะกับคนที่กำลังเดินทางไปเที่ยวธรรมชาติแม่วางแล้วอยาก แวะชมเวิร์กชอปขนาดเล็ก พูดคุยกับช่างตัวจริง หรือเลือกซื้อช้างไม้และงานแกะสลักราคามิตรภาพจากมือช่าง
สรุปง่ายๆ คือถ้าอยากเดินเลือกโซฟาไม้สักหรือของแต่งร้านกาแฟเป็นร้อยร้าน ให้แวะ เส้นหางดง–บ้านเหมืองกุง ต่อบ้านถวายหรือแวะดูสถาปัตยกรรมไม้ดั้งเดิมที่ วัดต้นเกว๋น แต่ถ้าวันนั้นหลานมุ่งหน้าเข้าแม่วางอยู่แล้ว การแวะบ้านกาดตามสาย 1013 คือจังหวะพักรถที่ลงตัวและได้อารมณ์ชนบทแท้กว่ากันมาก
เวลาแวะ การเดินทาง และวิธีจัดทริปแม่วางให้ไหลลื่น
จากคูเมืองเชียงใหม่วิ่งลงใต้ตามถนนสาย 108 ผ่านหางดงและสันป่าตองราว 25 กิโลเมตร แล้วเลี้ยวขวาเข้าถนนสาย 1013 มุ่งหน้าแม่วางอีกประมาณ 10–15 นาทีก็จะเข้าเขตตำบลบ้านกาด รวมเวลาขับรถจากเมืองประมาณ 45–55 นาที ร้านช่างและศูนย์รวมงานฝีมือส่วนใหญ่เปิดตั้งแต่ 08:30–17:00 น. จอดรถริมทางหน้าร้านหรือบริเวณลานศูนย์ชุมชนได้สบาย ไม่มีปัญหาที่จอดแน่นเหมือนในเมือง ส่วนใครที่ไม่มีรถเช่า ลองเช็กราคาเหมารถแดงหรือหารถพร้อมคนขับใน คู่มือการเดินทางในเชียงใหม่ เพราะสาย 1013 รถสาธารณะประจำทางมีน้อยและเรียก Grab ขากลับจากหุบเขายาก
แพ็กทริปที่ลุงแนะนำคือออกตัวจากเมืองราว 08:30 น. แวะกินมื้อเช้าหรือกาแฟแถวบ้านกาด เดินดูช่างแกะสลักไม้สักช่วงสายที่อากาศยังไม่ร้อนจัด จากนั้นขับตรงขึ้นเส้น 1013 ต่อไปอีกไม่ไกลเพื่อลุยกิจกรรมธรรมชาติตาม คู่มือล่องแพไม้ไผ่แม่วางและเล่นน้ำตก ช่วงบ่ายแก่ๆ ค่อยขับลงเขากลับเข้าเมือง ใครพักโซนธรรมชาติหางดงตาม ลายแทงที่พักพูลวิลล่าหางดง ก็ขยับเชื่อมมาเส้นนี้ได้ใกล้กว่าจากในคูเมืองเยอะ หรือถ้าอยากดูงานศิลปะชุมชนสายร่วมสมัยในเมืองวันอื่น ลองแวะ บ้านข้างวัด เชียงใหม่ เปรียบเทียบดูได้
คำแนะนำจากลุงคำ: เช็กไม้ก่อนหิ้วและเผื่อเวลาขากลับ
เวลาจะซื้อช้างไม้สักหรืองานนูนต่ำติดมือกลับบ้าน ให้ยกดูน้ำหนักและสังเกตรอยต่อไม้ หากเป็นไม้สักแห้งสนิทจะน้ำหนักแน่นและมีกลิ่นหอมไม้เฉพาะตัว ไม่แตกปริตามร่องลึก และอย่าลืมขอใบเสร็จหรือสอบถามเรื่องข้อกำหนดการนำผลิตภัณฑ์ไม้ขึ้นเครื่องบินสำหรับเที่ยวบินระหว่างประเทศ (โดยเฉพาะชิ้นใหญ่) ส่วนชิ้นเล็กวางตู้โชว์ขนาดฝ่ามือสามารถห่อกันกระแทกใส่กระเป๋าโหลดใต้เครื่องได้สบายครับ
วางแผนเที่ยวเชียงใหม่ · บริการจองผ่านพันธมิตรทางการ
เปรียบเทียบราคาที่พัก เดย์ทัวร์ ตั๋วเครื่องบิน และรถเช่าล่วงหน้า เพื่อรับข้อเสนอที่ดีที่สุด พร้อมสิทธิ์ยกเลิกฟรี: