เส้นทางมรดกสันกำแพง–แม่ออน: หมู่บ้านสงบที่คนรีบมักขับเลย
นักท่องเที่ยวเก้าในสิบคนที่ขับรถออกมาทางทิศตะวันออกของเชียงใหม่มักหยุดแค่บ่อสร้างหรือไม่ก็ยิงยาวไปน้ำพุร้อนสันกำแพงกับแม่กำปองเลย น้อยคนจะเลี้ยวเข้ามาตามซอยร่มรื่นของ บ้านออนใต้ ในแนวรอยต่อสันกำแพง–แม่ออน ทั้งที่ตรงนี้คือจุดที่กาลเวลาของล้านนาเดินช้าที่สุดแห่งหนึ่ง ห่างจากตัวเมืองเชียงใหม่ราว 35–45 นาที
ที่นี่ไม่มีตึกแถวขายของฝากติดแอร์ยาวเป็นกิโลเมตร ไม่มีเสียงไมโครโฟนเรียกลูกค้า แต่มีสวนลำไย สวนมะม่วง วัดเก่าอย่างวัดเชียงแสนและวัดออนใต้ และความภาคภูมิใจที่ซ่อนอยู่ใต้ผืนดินมานานเจ็ดศตวรรษ: แหล่งเตาเผาโบราณสันกำแพง ที่เคยผลิตเครื่องเคลือบศิลาดลและไหเคลือบสีน้ำตาลส่งไปทั่วอาณาจักรล้านนา
ย้อนรอยเตาเผาโบราณ 700 ปี และวิธีดูเครื่องเคลือบศิลาดลแท้
ย้อนกลับไปช่วงพุทธศตวรรษที่ 19–21 (ราว 500–700 ปีก่อน) พื้นที่ตำบลออนใต้และใกล้เคียงเคยเป็นนิคมอุตสาหกรรมเครื่องปั้นดินเผาขนาดมหึมา มีการขุดค้นพบเนินเตาเผาโบราณแบบเตาขุดเนินดิน (Cross-draft Kiln) หลายสิบแห่ง ช่างโบราณใช้ดินเหนียวท้องถิ่นปั้นชาม จาน และคนโท แล้วเคลือบด้วยน้ำเคลือบที่ผสม ขี้เถ้าไม้ (Wood-ash glaze) จนเกิดสีเขียวไข่กาหรือสีเขียวอมเหลืองนวลตา ที่เราเรียกกันว่า "ศิลาดล" (Celadon)
เวลาเดินดูหลุมขุดค้นทางโบราณคดีและศูนย์เรียนรู้ชุมชน ลุงคำอยากชวนให้สังเกตเศษเครื่องถ้วยโบราณที่จัดแสดงไว้ครับ จะเห็นเอกลักษณ์สำคัญคือรอย "กี๋" หรือขาหยั่งที่รองชามซ้อนกันในเตาเผา ทำให้ก้นชามโบราณสันกำแพงมักมีรอยจุดรองเผาหรือวงแหวนไม่เคลือบอยู่ตรงกลาง และหากคุณแวะซื้อถ้วยชาศิลาดลจากกลุ่มช่างรุ่นใหม่ในโซนสันกำแพงกลับบ้าน ลองพลิกดูรอยแตกลายงา (Crackle) ใต้แสงธรรมชาติ งานเคลือบขี้เถ้าไม้แท้จะมีรอยรานละเอียดใต้ผิวเคลือบใสดูมีมิติลึก ต่างจากถ้วยเซรามิกพ่นสีเขียวโรงงานที่สีทึบแบนราบเรียบเสมอกันหมด
วางแผนเที่ยวเชียงใหม่? จองโรงแรมทำเลดีล่วงหน้าได้ราคาถูกกว่า
เช็คห้องว่างและดีลลับบน Agoda พาร์ทเนอร์ทางการของ Terra Lanna การันตีราคาต่ำสุด ยกเลิกฟรีก่อนเข้าพัก จองก่อนจ่ายทีหลัง พร้อมสะสม Agoda Cash ทุกการจอง
เวิร์กช็อปมัดย้อมครามธรรมชาติและวิถีสวนผลไม้: เช็กคิวก่อนมาเสมอ!
นอกจากเรื่องเตาเผา บ้านออนใต้ยังขึ้นชื่อเรื่อง ผ้ามัดย้อมครามธรรมชาติ และสีจากเปลือกไม้-ใบไม้ท้องถิ่น (เช่น ใบห้อม คราม เปลือกประดู่) รวมถึงทริปนั่งรถรางชุมชนชมวัดโบราณ สวนผลไม้ และกินอาหารขันโตกพื้นบ้าน หากมาตรงฤดูลำไยช่วงเดือนกรกฎาคม–สิงหาคม หรือช่วงอากาศเย็นเดือนพฤศจิกายน–มกราคม เดินลัดเลาะตามรั้วสวนจะได้กลิ่นดินชื้นปนกลิ่นดอกไม้ป่าสบายใจมากครับ
แต่ลุงคำต้องบอกความจริงอย่างตรงไปตรงมาเพื่อไม่ให้คุณขับรถมาเก้อ: บ้านออนใต้เป็นชุมชนเกษตรกรรมและท่องเที่ยวโดยชุมชน ไม่ใช่สวนสนุกที่เปิดหม้อครามรอทุกวันตลอดเวลา หม้อน้ำครามหมักธรรมชาติต้องใช้เวลาเลี้ยงเชื้อและเตรียมผ้า หากคุณตั้งใจมาทำเวิร์กช็อปมัดย้อม ชมการสาธิต หรือกินขันโตกพื้นบ้าน:
- เช็กตารางวันเสาร์–อาทิตย์และจองล่วงหน้า: กลุ่มวิสาหกิจชุมชนและสตูดิโอครามหลายแห่งมักเปิดรอบกิจกรรมหลักในวันหยุดสุดสัปดาห์ หรือเปิดเฉพาะวันที่นัดหมายล่วงหน้าอย่างน้อย 2–3 วัน
- สังเกตครามธรรมชาติแท้ vs สีย้อมเคมี: ผ้าฝ้ายย้อมครามหรือห้อมธรรมชาติจะมีกลิ่นหอมดินหมักจางๆ สีน้ำเงินออกครามนวลไล่ระดับตามการจุ่มหลายรอบ และไม่ตกสีแสบตาเหมือนสีสังเคราะห์
- สลับคู่กับตลาดและฟาร์มสายเดียวกัน: ถ้าวันธรรมดาสตูดิโอในหมู่บ้านเงียบ คุณยังขับเที่ยวชมแหล่งโบราณคดีและวัดเก่าได้ฟรี หรือจะไปต่อสายเกษตรอินทรีย์ที่ ทัวร์ฟาร์มออร์แกนิกลำพูน–เชียงใหม่ และตลาดงานคราฟต์สุดสัปดาห์อย่าง ตลาดจริงใจ (JJ Market) ก็เข้าทางกันมากครับ
การเดินทางและการวางโปรแกรมเที่ยวฝั่งตะวันออกให้คุ้มค่า
จากคูเมืองเชียงใหม่ใช้ทางหลวง 1006 ผ่านแยกบ่อสร้างมุ่งหน้าสันกำแพง–แม่ออน ใช้เวลาประมาณ 40 นาที ไม่แนะนำให้พึ่งรถสาธารณะรอโบกกลับตอนเย็นครับ เพราะซอยเข้าออนใต้เป็นถนนชุมชนที่แทบไม่มีรถโดยสารผ่าน แนะนำขับรถเช่าหรือเหมารถพร้อมคนขับเพื่อแวะต่อยอดได้หลายจุด ทั้งคาเฟ่กลางทุ่งหรือบ่อน้ำพุร้อนสันกำแพงในสายเดียวกัน เช็กตัวเลือกการเดินทางได้ใน คู่มือการเดินทางเชียงใหม่
สำหรับใครที่ชอบงานคราฟต์และอยากเปรียบเทียบบรรยากาศสตูดิโอยุคใหม่ฝั่งตะวันตกของเมืองด้วย ลองจัดวันแยกไปที่ บ้านข้างวัด ส่วนวันไหนเดินสายสันกำแพง–ออนใต้เสร็จแล้วกลับเข้าเมืองตอนเย็น แวะหาซื้อของฝากเพิ่มที่ ตลาดวโรรส และพักผ่อนเงียบสงบที่ โรงแรมริมแม่น้ำปิงเชียงใหม่ จะเป็นการปิดทริปตะวันออกที่นุ่มนวลสบายใจมากครับ
วางแผนเที่ยวเชียงใหม่ · บริการจองผ่านพันธมิตรทางการ
เปรียบเทียบราคาที่พัก เดย์ทัวร์ ตั๋วเครื่องบิน และรถเช่าล่วงหน้า เพื่อรับข้อเสนอที่ดีที่สุด พร้อมสิทธิ์ยกเลิกฟรี: