สวัสดีครับลูกหลานและนักเดินทางผู้รักขุนเขาทุกท่าน วันนี้ลุงคำขอพาทุกคนเดินทางขึ้นสู่ยอดดอยที่สูงที่สุดในสยาม นั่นคือดอยอินทนนท์ แต่วันนี้เราจะไม่เพียงแค่แวะถ่ายรูปป้ายจุดสูงสุดหรือเดินผ่านไปเฉยๆ ลุงคำอยากชวนเลี้ยวแวะที่ ศูนย์สารสนเทศและพิพิธภัณฑ์ชาวไทยภูเขา ดอยอินทนนท์ (Highland People Discovery Museum) บริเวณกิโลเมตรที่ 31 ใกล้กับสถานีวิจัยโครงการหลวงอินทนนท์ ที่นี่คือสถานที่ซึ่งเก็บงำเรื่องราวการพลิกฟื้นผืนป่าอันยิ่งใหญ่ และมรดกภูมิปัญญาการทอผ้าปักมือของพี่น้องชาวไทยภูเขาไว้อย่างลึกซึ้งครับ
ภารกิจพลิกฟื้นผืนป่าดอยอินทนนท์ จากไร่ฝิ่นสู่งานวิจัยการเกษตรเขตหนาว
ย้อนกลับไปเมื่อ 50-60 ปีก่อน ดอยอินทนนท์และเทือกเขาภาคเหนือเคยเผชิญกับปัญหาการทำไร่เลื่อนลอยและการปลูกฝิ่นอย่างกว้างขวาง จนกระทั่งพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร (ในหลวงรัชกาลที่ 9) เสด็จพระราชดำเนินมาทรงเยี่ยมเยียนราษฎรชาวเขา และทรงริเริ่มก่อตั้ง โครงการหลวง (The Royal Project) ขึ้นในปี พ.ศ. 2512
ภายในศูนย์สารสนเทศแห่งนี้ มีนิทรรศการภาพถ่ายประวัติศาสตร์และสื่อมัลติมีเดียที่บันทึกช่วงเวลาแห่งการเปลี่ยนแปลง แสดงให้เห็นว่านักวิจัยและเจ้าหน้าที่ได้ทำงานร่วมกับผู้นำชุมชนชาวเขาอย่างไร ในการแนะนำพืชเศรษฐกิจเมืองหนาวมาทดแทนการปลูกฝิ่น เช่น สตรอว์เบอร์รี, พีช, สาลี่, ผักสลัดไฮโดรโปนิกส์, ดอกไม้เมืองหนาว, กาแฟอาราบิกาใต้ร่มเงาไม้ใหญ่, ตลอดจนการเพาะเลี้ยงปลาเทราต์และปลาสเตอร์เจียนในลำธารน้ำเย็น การได้ชมเรื่องราวเหล่านี้ทำให้เราเห็นคุณค่าว่า กว่าที่ดอยอินทนนท์จะเขียวชอุ่มและสงบสุขอย่างในวันนี้ ต้องอาศัยความเพียรพยายามและความร่วมมือมากมายเพียงใดครับ
มรดกภูมิปัญญาการทอผ้ากะเหรี่ยงและผ้าปักม้งอันวิจิตรบรรจง
อีกหนึ่งไฮไลต์สำคัญที่ลุงคำไม่อยากให้ลูกหลานเดินผ่านไปเร็วๆ คือส่วนจัดแสดง หัตถศิลป์ผ้าทอและผ้าปักของชาวไทยภูเขา โดยเฉพาะสองชนเผ่าหลักที่อาศัยอยู่บนดอยอินทนนท์มายาวนาน ได้แก่ ชาวปกาเกอะญอ (กะเหรี่ยง) และชาวม้ง:
- การทอผ้าด้วยกี่เอวของชาวปกาเกอะญอ: ใช้กี่ทอผ้าแบบพกพาที่ผูกติดกับเอวของผู้ทอ การควบคุมความตึงของเส้นด้ายมาจากแรงดึงของร่างกาย เส้นใยฝ้ายย้อมด้วยเปลือกไม้ ใบไม้ และรากพืชจากธรรมชาติ เช่น เปลือกเพกาและใบห้อม ลวดลายเรียบง่ายแต่แฝงปรัชญาความเคารพต่อธรรมชาติอย่างลึกซึ้ง
- ศิลปะผ้าใยกัญชงและผ้าเขียนเทียนของชาวม้ง: กระบวนการผลิตเส้นใยจากต้นกัญชงที่ต้องลอกเปลือก ตีเกลียว ทอเป็นผืน แล้วใช้ปากกาเขียนเทียนทองเหลืองวาดลวดลายเรขาคณิตก่อนนำไปย้อมคราม และปักไหมทับด้วยความประณีตระดับงานศิลปะชิ้นเอก
- เครื่องประดับและลูกปัดโบราณ: ลูกปัดหินโบราณ กระพรวนเงิน และเครื่องเงินดุนลายที่ชาวเขาสวมใส่ในงานเทศกาลปีใหม่ เพื่อขับไล่สิ่งชั่วร้ายและนำความอุดมสมบูรณ์มาสู่ครอบครัว
วางแผนเที่ยวเชียงใหม่? จองโรงแรมทำเลดีล่วงหน้าได้ราคาถูกกว่า
เช็คห้องว่างและดีลลับบน Agoda พาร์ทเนอร์ทางการของ Terra Lanna การันตีราคาต่ำสุด ยกเลิกฟรีก่อนเข้าพัก จองก่อนจ่ายทีหลัง พร้อมสะสม Agoda Cash ทุกการจอง
องค์ความรู้ด้านพฤกษศาสตร์พื้นบ้าน กาแฟอาราบิกา และการจัดการป่าต้นน้ำ
นิทรรศการยังอธิบายถึง พฤกษศาสตร์พื้นบ้าน (Ethnobotany) ของชาวเขา ซึ่งมีความรู้ลึกซึ้งในการใช้สมุนไพรป่ารักษาโรค การจำแนกเห็ดป่าที่รับประทานได้ และการกำหนดเขตอนุรักษ์ป่าตามความเชื่อ เช่น ป่าเดปอทู (ป่าสะดือ) ของชาวกะเหรี่ยง ที่เมื่อเด็กเกิดใหม่ พ่อแม่จะนำสายสะดือใส่กระบอกไม้ไผ่ไปผูกไว้กับต้นไม้ใหญ่ในป่า ทำให้เด็กคนนั้นเติบโตขึ้นมาพร้อมกับความผูกพันและต้องคอยปกป้องดูแลต้นไม้นั้นตลอดชีวิต
นอกจากนี้ ยังมีมุมจัดแสดงเรื่องราวกาแฟอาราบิกาดอยอินทนนท์ ซึ่งปลูกบนความสูงกว่า 1,200 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล ภายใต้ร่มเงาของป่าดิบเขา ทำให้เมล็ดกาแฟสุกช้า สะสมสารอาหารและความหวานตามธรรมชาติได้อย่างเต็มที่ ส่งผลให้กาแฟอินทนนท์มีกลิ่นหอมดอกไม้ป่าและรสชาติที่นุ่มนวลเป็นเอกลักษณ์
แผนผังการเดินทางบนดอยอินทนนท์และจุดแวะพักเชื่อมโยงน่าเที่ยว
ศูนย์สารสนเทศและพิพิธภัณฑ์แห่งนี้ตั้งอยู่ที่ กม. 31 ถนนจอมทอง-ดอยอินทนนท์ (ทางหลวงหมายเลข 1009) ติดกับทางแยกไปบ้านขุนกลางและสถานีเกษตรหลวงอินทนนท์ การเดินทางสามารถขับรถยนต์ส่วนตัวขึ้นมาได้อย่างสะดวก หรือเหมารถสองแถวเหลือง/แดงจากอำเภอจอมทองตามคำแนะนำใน คู่มือการนั่งรถสองแถวแดงและรถโดยสารเชียงใหม่
หลังจากเยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์แล้ว ลุงคำแนะนำให้วางแผนขึ้นไปเดินชมธรรมชาติบนสันเขาสูงที่ เส้นทางเดินป่ากิ่วแม่ปาน ดอยอินทนนท์ ชมทุ่งหญ้ากึ่งอัลไพน์และทะเลหมอก ในช่วงเช้าตรู่ และสำหรับผู้ที่สนใจการปลูกชาบนดอยสูง สามารถวางแผนไปเยือน เส้นทางไร่ชาดอยวาวีและป่าชาอัสสัมโบราณ หรือสัมผัสหมู่บ้านชายแดนไทย-พม่าที่ จุดชมวิวหมู่บ้านนอแล ดอยอ่างขาง ชายแดนไทย-เมียนมา
และเมื่อกลับลงสู่ตัวเมืองเชียงใหม่ ก็อย่าลืมขึ้นไปสักการะสิ่งศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมืองที่ วัดพระธาตุดอยสุเทพราชวรวิหาร ชมวิวเมืองเชียงใหม่มุมกว้าง เพื่อความเป็นสิริมงคลแก่ตนเองและครอบครัวครับ
มารยาทการเยี่ยมชมชุมชนและการสนับสนุนผลิตภัณฑ์ชุมชนแท้
เพื่อให้นักท่องเที่ยวทุกคนเป็นผู้มาเยือนที่น่ารัก ลุงคำขอฝากข้อควรปฏิบัติในการเที่ยวชมดังนี้ครับ:
- การเข้าชมพิพิธภัณฑ์: ภายในศูนย์สารสนเทศมีแอร์ธรรมชาติจากอากาศบนดอยที่เย็นสบายตลอดทั้งปี กรุณารักษาความสะอาด ไม่นำอาหารเครื่องดื่มเข้าไปรับประทาน และถ่ายภาพได้โดยไม่ใช้แฟลช
- การเยี่ยมชมหมู่บ้านรอบข้าง: หากเดินเข้าไปเที่ยวในหมู่บ้านขุนกลางหรือหมู่บ้านกะเหรี่ยงแม่กลางหลวง กรุณาเคารพวิถีชีวิตส่วนตัว ไม่เดินบุ่มบ่ามเข้าไปใต้ถุนบ้านหรือในครัวของชาวบ้านโดยไม่ได้รับเชิญ
- สนับสนุนสินค้าหัตถกรรมแท้: แวะอุดหนุนผ้าทอกี่เอว กาแฟคั่วบด และผลไม้เมืองหนาวที่ร้านค้าสหกรณ์โครงการหลวงหรือแผงค้าของชาวบ้าน เพื่อให้รายได้ช่วยหล่อเลี้ยงชุมชนต้นน้ำอย่างยั่งยืน
การได้มาเรียนรู้ที่ศูนย์สารสนเทศและพิพิธภัณฑ์ชาวไทยภูเขา ดอยอินทนนท์ จะทำให้การขึ้นดอยของท่านไม่ได้มีแค่ความสวยงามของวิวทิวทัศน์ แต่เต็มไปด้วยความเข้าใจในหัวใจของผู้คนที่อาศัยอยู่บนยอดดอยแห่งนี้ ลุงคำขอให้ทุกท่านเดินทางปลอดภัยและอบอุ่นใจเสมอครับ!
วางแผนเที่ยวเชียงใหม่ · บริการจองผ่านพันธมิตรทางการ
เปรียบเทียบราคาที่พัก เดย์ทัวร์ ตั๋วเครื่องบิน และรถเช่าล่วงหน้า เพื่อรับข้อเสนอที่ดีที่สุด พร้อมสิทธิ์ยกเลิกฟรี: