จากป่าเต็งรังแห้งแล้งสู่ห้องเรียนธรรมชาติ: เรื่องจริงที่ห้วยฮ่องไคร้ กม.27
ถ้านึกภาพไม่ออกว่าคำว่า "ศาสตร์พระราชา" เปลี่ยนผืนดินได้จริงขนาดไหน ลุงคำชวนขับรถออกจากตัวเมืองเชียงใหม่มุ่งหน้าไปทางอำเภอดอยสะเก็ดบนทางหลวงหมายเลข 118 (สายเชียงใหม่–เชียงราย) พอถึงหลักกิโลเมตรที่ 27 เลี้ยวเข้าประตู ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้อันเนื่องมาจากพระราชดำริ เพียงไม่กี่ร้อยเมตร อุณหภูมิรอบตัวก็จะลดฮวบลงเหมือนเดินเข้าอีกฤดูหนึ่งครับ
ย้อนกลับไปปี พ.ศ. 2525 พื้นที่กว่า 8,500 ไร่ตรงนี้เคยเป็นป่าเต็งรังเสื่อมโทรม ดินแข็งเหมือนหินลูกรัง หน้าแล้งไฟไหม้เกือบทุกปี ในหลวงรัชกาลที่ 9 จึงทรงเลือกพื้นที่ที่ "เลวร้ายที่สุด" แห่งนี้เป็นห้องทดลองกลางแจ้ง ทรงให้สร้างฝายชะลอน้ำเล็กๆ นับพันจุดเพื่อกักเก็บความชื้นและสร้างระบบแนวกันไฟ ผลลัพธ์ผ่านไปสี่ทศวรรษคือป่าไม้ที่ฟื้นตัวหนาแน่นจนมีลำธารไหลหล่อเลี้ยงได้จริง และกลายเป็นแหล่งเที่ยวเชิงนิเวศที่ไม่ต้องจ่ายค่าเข้าชมแม้แต่บาทเดียว
รู้จักระบบ "ป่าเปียก" และฝายชะลอน้ำแบบเห็นกับตา
ไฮไลต์ที่ทำให้ผู้ใหญ่ประทับใจและเด็กๆ เข้าใจง่ายกว่าอ่านตำราคือแนวคิด "ป่าเปียก" (Wet Forest Firebreak) ช่างและนักวิชาการที่นี่ไม่ได้ใช้รถไถดันป่าโล่งๆ ทำแนวกันไฟ แต่ใช้การสร้าง ฝายชะลอน้ำ (Check Dam) กั้นลำห้วยเล็กๆ เป็นขั้นบันได เมื่อน้ำถูกหน่วงไว้ให้นานขึ้น ดินสองฝั่งห้วยก็ดูดซับความชื้นจนต้นไม้และพืชคลุมดินเติบโตเขียวชอุ่มตลอดทั้งปี กลายเป็นแนวป่าชุ่มน้ำธรรมชาติที่ไฟป่าลามผ่านไม่ได้ แถมยังเป็นแหล่งอาหารและที่หลบภัยของสัตว์ป่าไปพร้อมกัน
เดินตามป้ายสื่อความหมายไปตามแนวห้วย คุณจะได้เห็นทั้งฝายหินทิ้ง ฝายไม้ไผ่ ฝายผสมผสาน รวมถึงแปลงสาธิตการปลูกป่า 3 อย่าง ประโยชน์ 4 อย่าง ที่ช่วยอธิบายให้ลูกหลานฟังได้เป็นรูปธรรมว่า ต้นไม้ 1 ต้นให้ทั้งไม้ใช้สอย ผลไม้ ฟืน และช่วยอุ้มน้ำไว้ในดินอย่างไร
วางแผนเที่ยวเชียงใหม่? จองโรงแรมทำเลดีล่วงหน้าได้ราคาถูกกว่า
เช็คห้องว่างและดีลลับบน Agoda พาร์ทเนอร์ทางการของ Terra Lanna การันตีราคาต่ำสุด ยกเลิกฟรีก่อนเข้าพัก จองก่อนจ่ายทีหลัง พร้อมสะสม Agoda Cash ทุกการจอง
โซนสัตว์ป่า กวาง นกยูง และสถานีเรียนรู้กบ–ประมง
- งานศึกษาและพัฒนาการเลี้ยงสัตว์ป่า: โซนยอดฮิตของครอบครัว มีทั้งคอกและพื้นที่กึ่งธรรมชาติสำหรับกวางป่า เนื้อทราย ละมั่ง และฝูงนกยูงที่เดินรำแพนอวดหางให้ชมอย่างใกล้ชิด (โปรดดูอย่างสงบ ไม่ส่งเสียงตะโกนหรือโยนขนมให้สัตว์กิน)
- งานศึกษาและพัฒนาด้านประมงและเลี้ยงกบ: พาเด็กๆ ดูบ่อสาธิตการเพาะเลี้ยงปลาน้ำจืด กบนา และระบบนิเวศเกษตรผสมผสานที่เกษตรกรเอาไปปรับใช้ในไร่นาจริง
- เส้นทางเดินและปั่นจักรยานถนนลาดยางร่มรื่น: จุดแข็งที่สุดของห้วยฮ่องไคร้คือถนนภายในศูนย์ฯ เป็นทางลาดยางเรียบและไม่ชันมาก ล้อมด้วยร่มไม้ใหญ่ตลอดทาง เหมาะอย่างยิ่งสำหรับผู้สูงอายุ รถเข็นเด็ก หรือคนที่อยากเอาจักรยานมาปั่นสูดโอโซนแบบปลอดภัยจากรถใหญ่
เวลาเปิดทำการ ค่าเข้าฟรี และเคล็ดลับเตรียมตัวก่อนเข้าชม
ศูนย์ศึกษาการพัฒนาห้วยฮ่องไคร้ เปิดให้เข้าชมฟรีทุกวัน โดยพื้นที่ธรรมชาติและจุดศึกษาเรียนรู้ทั่วไปเปิดต้อนรับตั้งแต่ราว 08:00–16:30 น. (ส่วนงานราชการสำนักงานจะทำการวันจันทร์–ศุกร์ 08:30–16:30 น. และบางจุดจัดแสดงสัตว์ป่าปิดราว 16:00 น. แนะนำให้มาถึงก่อนบ่ายสามโมงจะได้เดินครบทุกสถานีโดยไม่เร่งรีบ)
ลุงคำแนะให้พก กระบอกน้ำดื่มส่วนตัว หมวกแก๊ป รองเท้าผ้าใบ และสเปรย์กันยุง ติดเป้ไว้ครับ เพราะพื้นที่กว้างและร่มชื้นอาจมียุงป่าบ้างในบางจุด ขับรถเข้ามาจอดที่ลานจอดด้านในได้ฟรีอย่างกว้างขวาง และภายในยังมีศาลาพักผ่อนริมอ่างเก็บน้ำเล็กๆ ให้ครอบครัวปูเสื่อนั่งพักทานอาหารว่างที่เตรียมมาจากบ้านได้ด้วย เพียงช่วยกันเก็บขยะกลับไปทิ้งให้เรียบร้อย ใครอยากสัมผัสบรรยากาศสงบที่สุดให้เลือกมาเช้าวันธรรมดาแทบจะได้ยินแค่เสียงนกกับเสียงลมพัดใบไผ่ ส่วนถ้าไม่ได้ขับรถส่วนตัวหรืออยากแวะเที่ยวคู่กับเส้นสันกำแพง–ดอยสะเก็ด ดูวิธีต่อรถหรือเหมาคันได้ใน คู่มือการเดินทางในเชียงใหม่ ครับ
วางแผนพ่วงทริปสายตะวันออกเฉียงเหนือให้ลงตัว
ทำเลริมถนน 118 ของห้วยฮ่องไคร้เหมาะกับการจัดทริปเช้า–บ่ายแบบไม่ต้องเหนื่อยขับรถขึ้นเขาหนักๆ ตอนเช้าแวะเดินห้วยฮ่องไคร้ช่วง 08:30–11:30 น. พอใกล้เที่ยงค่อยขับย้อนเข้า เส้นทางแม่ออน–แม่กำปอง หรือถ้าอยากเน้นธรรมชาติอีกฟีลในวันถัดไป ลองสลับขึ้นสาย 1001 ไปปีน น้ำตกบัวตอง ส่วนช่วงเย็นเมื่อกลับเข้าตัวเมือง ลุงคำแนะนำให้เดินเล่นย่อยอาหารแถว ย่านคูเมืองเก่าเชียงใหม่ แวะหามื้อค่ำจาก ลายแทงข้าวซอยเจ้าเด็ด และพักผ่อนใน โรงแรมริมแม่น้ำปิง ที่เดินทางออกถนนสาย 118 ได้สะดวกรวดเร็วที่สุดครับ
วางแผนเที่ยวเชียงใหม่ · บริการจองผ่านพันธมิตรทางการ
เปรียบเทียบราคาที่พัก เดย์ทัวร์ ตั๋วเครื่องบิน และรถเช่าล่วงหน้า เพื่อรับข้อเสนอที่ดีที่สุด พร้อมสิทธิ์ยกเลิกฟรี: