จาก "แจ่งหัวริน" ถึง "แจ่งกะต๊ำ": ปลายทางระบบชลประทานโบราณ 700 ปี
ถ้าเปรียบคูเมืองเชียงใหม่เป็นร่างกายที่มีเส้นเลือดหล่อเลี้ยงตลอด 4 ด้าน จุดรับน้ำเข้าอยู่ที่แจ่งหัวรินทางทิศตะวันตกเฉียงเหนือ ส่วนจุดปลายน้ำที่สายน้ำทั้งหมดไหลมารวมตัวและระบายออกจากระบบก็คือ แจ่งกะต๊ำ (หรือ แจ่งก๊ะต๊ำ) มุมป้อมด้านทิศตะวันออกเฉียงใต้นี่เองครับ เพราะพื้นที่เมืองเชียงใหม่มีความลาดเอียงตามธรรมชาติจากเชิงดอยสุเทพลงมาทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ น้ำในคูเมืองจึงไหลเอื่อยๆ มารวมกันที่มุมอาคเนย์นี้ก่อนจะถูกระบายผ่านประตูน้ำลงสู่ คลองแม่ข่า และไหลต่อไปยังแม่น้ำปิง
ในอดีตบริเวณที่น้ำไหลเทมารวมกันตรงทางระบายน้ำนี้มีความอุดมสมบูรณ์มาก ปลาเล็กปลาน้อยมักว่ายตามกระแสน้ำมาอออยู่ที่มุมกำแพง ชาวล้านนาจึงนำเครื่องมือจักสานไม้ไผ่สำหรับช้อนหรือดักปลาที่เรียกว่า กะต๊ำ มาวางดักจับปลาตรงร่องน้ำมุมป้อม อีกทั้งรูปทรงของร่องระบายน้ำที่บีบแคบลงก็คล้ายปากกะต๊ำดักปลา จึงเกิดเป็นชื่อเรียกเฉพาะถิ่นตามแนว คูเมืองและกำแพงเมืองเชียงใหม่ ว่า "แจ่งกะต๊ำ" มาจนทุกวันนี้
ชมแนวป้อมอิฐแดงใต้แสงไฟยามค่ำคืน
หากแจ่งกู่เฮืองเด่นเรื่องสวนสีเขียว และแจ่งศรีภูมิเด่นเรื่องซุ้มเฟื่องฟ้า แจ่งกะต๊ำ ก็มีความขรึมขลังเป็นเอกลักษณ์ในยามโพล้เพล้ครับ ตัวป้อมอิฐแดงทรงเหลี่ยมมุมป้านตั้งตระหง่านเหนือผิวน้ำที่มักนิ่งสงบกว่าฝั่งเหนือ หลัง 18:30 น. เทศบาลจะเปิดไฟสปอตไลต์ส่องขึ้นแนวกำแพงอิฐสีส้มตัดกับท้องฟ้ายามค่ำคืน ทำให้มองเห็นพื้นผิวอิฐโบราณชัดเจนโดยไม่ต้องเบียดเสียดกับกลุ่มนักท่องเที่ยวเหมือนที่ ประตูท่าแพ ด้านหลังกำแพงยังมีลานหญ้าร่มรื่นและป้ายข้อมูลทางประวัติศาสตร์เล่าถึงบทบาทของคลองแม่ข่าในฐานะคูเมืองชั้นนอก (กำแพงดิน) ที่โอบล้อมตัวเมืองเชียงใหม่อีกชั้นหนึ่งด้วยครับ
- มุมมองที่ลุงคำแนะนำ: เดินข้ามมาฝั่งทางเท้านอกคูเมืองตรงหัวมุมถนนศรีดอนไชยตัดถนนช่างหล่อ (ฝั่งตะวันออกเฉียงใต้) จะได้มุมกว้างที่เก็บทั้งแนวป้อมอิฐ เงาไฟบนผิวน้ำ และต้นไม้ใหญ่ริมกำแพงในเฟรมเดียว
วางแผนเที่ยวเชียงใหม่? จองโรงแรมทำเลดีล่วงหน้าได้ราคาถูกกว่า
เช็คห้องว่างและดีลลับบน Agoda พาร์ทเนอร์ทางการของ Terra Lanna การันตีราคาต่ำสุด ยกเลิกฟรีก่อนเข้าพัก จองก่อนจ่ายทีหลัง พร้อมสะสม Agoda Cash ทุกการจอง
ประตูเดินสู่ถนนลอยเคราะห์ คลองแม่ข่า และไนท์บาซาร์
ข้อดีที่สุดสำหรับนักเดินทางยุคปี 2026 คือทำเลของแจ่งกะต๊ำเป็นทางเชื่อมตรงสู่ย่านท่องเที่ยวช่วงเย็นฝั่งตะวันออกของเชียงใหม่ครับ เพียงเดินจากมุมแจ่งกะต๊ำมุ่งหน้าไปทางทิศตะวันออกไม่กี่นาที หลานๆ สามารถเลือกเส้นทางเดินเที่ยวได้ถึง 3 สาย:
- คลองแม่ข่า (เดินราว 8–10 นาที): เดินตามถนนศรีดอนไชยหรือซอยระแกงไปทางทิศตะวันออกเฉียงใต้ ก็จะถึงทางเดินเลียบคลองแม่ข่าที่ตกแต่งด้วยโคมไฟ สะพานไม้ และร้านค้าชุมชนบรรยากาศอบอุ่นยามเย็น มีทั้งไอศกรีมโฮมเมด ชาไทย และของฝากทำมือให้แวะชิม
- ถนนลอยเคราะห์และไนท์บาซาร์ (เดินราว 10–12 นาที): เดินตรงขึ้นเหนือเล็กน้อยเข้าถนนลอยเคราะห์ จะผ่านร้านนวดแผนไทย ร้านอาหารนานาชาติ และเชื่อมทะลุสู่ย่าน โรงแรมและแหล่งช้อปปิ้งย่านไนท์บาซาร์ ได้อย่างง่ายดาย
- เดินต่อไปกาดหลวง (ตลาดวโรรส): หากเริ่มเดินจากช่วงบ่ายแก่ๆ สามารถต่อรถแดงหรือเดินเลียบคลองแม่ข่าขึ้นเหนือไปยัง ตลาดวโรรส (กาดหลวง) เพื่อซื้อของฝากเมืองเหนือได้ครบจบในโซนตะวันออก
แผนเดินเลียบกำแพงเมืองฝั่งในสู่ประตูเชียงใหม่และวัดเก่า
ส่วนใครที่อยากพักผ่อนในมุมสงบมากกว่าแสงสีไนท์บาซาร์ ลองเดินย้อนเข้ามาฝั่งด้านในของแจ่งกะต๊ำตาม เส้นทางเดินเที่ยวเมืองเก่าเชียงใหม่ บนถนนราชมรรคาและซอยมูลเมือง 2–4 ครับ ซอยเล็กๆ เหล่านี้ซ่อนเรือนไม้ล้านนา บูทีคโฮเทลขนาดเล็ก ร้านกาแฟคั่วมือ และวัดพื้นถิ่นอย่างวัดทรายมูลเมือง เดินต่อไปทางทิศตะวันตกอีกเพียง 8 นาทีก็จะทะลุออกที่ตลาดอาหารค่ำประตูเชียงใหม่พอดิบพอดี
คำแนะนำเรื่องการข้ามสี่แยกแจ่งกะต๊ำและการเรียกรถ
ตรงจุดตัดของแจ่งกะต๊ำมีทั้งถนนคชสาร ถนนมูลเมือง ถนนศรีดอนไชย ถนนบำรุงบุรี และถนนช้างคลานมาบรรจบกัน แนะนำให้ใช้ทางม้าลายบริเวณหน้าซอยถนนมูลเมืองหรือฝั่งถนนบำรุงบุรีเพื่อข้ามคูเมืองอย่างปลอดภัย โดยเฉพาะช่วงเย็น 17:00–18:30 น. ที่รถเลี้ยวตีวงรอบป้อมหนาแน่น สำหรับผู้ที่ใช้บริการรถสองแถวแดงหรือ Grab ตามคำแนะนำใน คู่มือรถแดงและ Grab เชียงใหม่ จุดนี้มีรถผ่านตลอดทั้งวันและคืน ค่าโดยสารรถแดงเข้าเมืองเก่าหรือไปสถานีรถไฟอยู่ที่ราว 30–40 บาทเท่านั้น ใครมองหาที่พักเงียบๆ แต่เดินถึงคลองแม่ข่าได้สบาย ย่านรอบแจ่งกะต๊ำฝั่งราชมรรคาถือว่าลงตัวมากครับ
วางแผนเที่ยวเชียงใหม่ · บริการจองผ่านพันธมิตรทางการ
เปรียบเทียบราคาที่พัก เดย์ทัวร์ ตั๋วเครื่องบิน และรถเช่าล่วงหน้า เพื่อรับข้อเสนอที่ดีที่สุด พร้อมสิทธิ์ยกเลิกฟรี: