ร่มเงาต้นยางนาและลำไผ่: ตำนานหัตถกรรมบ้านปากกอง สารภี
สวัสดีลูกหลานเอ๊ย วันนี้ลุงคำขอชวนพวกเรานั่งรถกินลมชมวิวไปตาม ถนนสายประวัติศาสตร์เชียงใหม่-ลำพูน (ทางหลวงสาย 106) ที่มีต้นยางนาขนาดยักษ์อายุกว่าร้อยปีเรียงรายตระหง่านแผ่ร่มเงาเขียวชอุ่ม ขับล่องลงมาเพียง 12 กิโลเมตรจากขอบคูเมือง เราจะพบกับ บ้านปากกอง อำเภอสารภี หมู่บ้านชนบทอันเงียบสงบที่ในอดีตจนถึงปัจจุบัน ยังคงเป็นศูนย์กลางการผลิตงานหัตถกรรมจักสานไม้ไผ่ที่ใหญ่และประณีตที่สุดแห่งหนึ่งของล้านนา
ตั้งแต่สมัยปู่ย่าตายาย ไม้ไผ่ถือเป็นพืชสารพัดประโยชน์ที่ผูกพันกับลมหายใจของคนเมืองเหนือ ลำไผ่ซางและไผ่ไร่ที่ขึ้นตามริมน้ำและเชิงเขา ถูกนำมาตัด ลอกข้อ และจักเป็น เส้นตอก (Bamboo Strips) บางเฉียบด้วยมีดตอกอันคมกริบ เสียงเหลาไม้ไผ่ฟึ้บฟั่บและภาพคุณตาคุณยายที่นั่งอยู่บนแคร่ไม้ไผ่หน้าบ้าน ค่อยๆ สานเส้นตอกขัดสลับกันเป็นลวดลายต่างๆ คือภาพสะท้อนแห่งความสุขที่เรียบง่ายแต่งดงาม
เสน่ห์แห่งก่องข้าวและฝาชี: งานฝีมือที่ผสานฟังก์ชันและสุนทรียภาพ
ผลงานจักสานที่เป็นสัญลักษณ์คู่บ้านคู่เมืองล้านนามาช้านานคือ ก่องข้าว (Kong Khao) หรือภาชนะสำหรับใส่ข้าวเหนียวนึ่งสุก ก่องข้าวของบ้านปากกองได้รับการยกย่องว่าสานได้ประณีต แน่นหนา และมีรูปทรงสอบตรงคอคอดที่ช่วยกักเก็บไอน้ำ ทำให้ข้าวเหนียวยังคงความนุ่มอุ่นได้ตลอดทั้งวันโดยที่เม็ดข้าวไม่แฉะและไม่มีหยดน้ำเกาะ
นอกจากก่องข้าวเหนียวแล้ว ชุมชนบ้านปากกองยังขึ้นชื่อเรื่อง ฝาชีครอบสำรับอาหาร ชะลอมตาห่างสำหรับใส่ผลไม้ กระด้งฝัดข้าว กระชอน และโคมไฟไม้ไผ่สาน ในยุคปัจจุบัน ช่างจักสานรุ่นใหม่ได้ร่วมมือกับนักออกแบบ พัฒนาลวดลายการสานแบบมินิมอล ผสมผสานรูปทรงเรขาคณิต ทำให้เครื่องจักสานบ้านปากกองกลายเป็นของตกแต่งบ้านยอดนิยมในคาเฟ่และรีสอร์ตชั้นนำทั่วประเทศ
หลังจากสัมผัสความอบอุ่นของงานฝีมือไม้ไผ่ หากลูกหลานอยากสัมผัสความเงียบสงบและหลีกหนีความวุ่นวายสู่ธรรมชาติที่บริสุทธิ์ ลุงคำขอแนะนำให้วางแผนขึ้นไปสัมผัสหุบเขาลับแห่งเชียงดาวที่ เมืองคอง เชียงดาว หุบเขาลับริมสายน้ำและการล่องห่วงยาง หรือแวะพักค้างคืนชมวิวดอยหลวงเชียงดาวสุดอลังการที่ บ้านนาเลาใหม่ เชียงดาว โฮมสเตย์วิวหลักล้าน เพื่อเติมเต็มความสุขทางสายตาและจิตใจ
วางแผนเที่ยวเชียงใหม่? จองโรงแรมทำเลดีล่วงหน้าได้ราคาถูกกว่า
เช็คห้องว่างและดีลลับบน Agoda พาร์ทเนอร์ทางการของ Terra Lanna การันตีราคาต่ำสุด ยกเลิกฟรีก่อนเข้าพัก จองก่อนจ่ายทีหลัง พร้อมสะสม Agoda Cash ทุกการจอง
เคล็ดวิชารมควันโบราณ: ป้องกันมอดและรักษาเนื้อไม้ไผ่ให้อยู่ทนทาน
ปัญหาคลาสสิกของเครื่องจักสานไม้ไผ่คือแมลงมอดกัดแทะและเชื้อรา แต่ที่บ้านปากกอง ภูมิปัญญาบรรพบุรุษได้แก้ปัญหานี้อย่างชาญฉลาดโดยไม่ต้องใช้สารเคมีฆ่าแมลงแม้แต่หยดเดียว ลุงคำขอเผยเคล็ดลับ การรมควันไม้ไผ่ (Smoked Bamboo Treatment) ดังนี้:
- การคัดเลือกอายุไม้ไผ่: ช่างจะเลือกเฉพาะไม้ไผ่ซางที่มีอายุ 3 ปีขึ้นไป ซึ่งเนื้อไม้แก่จัด มีปริมาณแป้งและน้ำตาลในเซลล์น้อยที่สุด
- การต้มน้ำเกลือธรรมชาติ: นำเส้นตอกไปต้มในน้ำผสมเกลือทะเลเพื่อดึงน้ำตาลที่เหลืออยู่ออกมา
- การรมควันฟืนเตาถ่าน: หลังจักสานเป็นชิ้นงานแล้ว จะนำไปแขวนไว้บนเพดานโรงรมควัน โดยใช้ขี้เลื่อยและกะลามะพร้าวเผาไฟให้เกิดควันหนาทึบ ควันไฟจะสร้างชั้นฟิล์มคาร์บอนบางๆ เคลือบเนื้อผิว ป้องกันมอดได้อย่างเด็ดขาด และเปลี่ยนสีผิวไม้ไผ่ให้กลายเป็นสีน้ำตาลอำพันอันอบอุ่น
| ชิ้นงานจักสาน | เทคนิคการสาน | ราคาเฉลี่ย (บาท) | ประโยชน์การตกแต่ง/ใช้งาน |
|---|---|---|---|
| ก่องข้าวดั้งเดิม (รมควัน) | สานสองชั้น ขอบหวายแท้ | 180 - 450 | ใส่ข้าวเหนียว ตกแต่งโต๊ะอาหาร |
| โคมไฟไม้ไผ่ทรงระฆังคว่ำ | สานตาโปร่ง ระบายลมดี | 350 - 950 | โคมไฟเพดานห้องรับแขก หรือคาเฟ่ |
| ถาดเสิร์ฟและตะกร้าขนมปัง | สานลายขัดคู่ เคลือบน้ำมันพืช | 120 - 280 | จัดเสิร์ฟอาหาร ขนมปัง ผลไม้สด |
เส้นทางท่องเที่ยวเชื่อมโยงและข้อแนะนำการเดินทาง
การเดินทางมาบ้านปากกองใช้เวลาเพียงไม่กี่นาทีจากตัวเมืองเชียงใหม่ สามารถจอดรถได้ตามริมถนนหน้าบ้านช่างจักสานหรือที่วัดปากกอง ชุมชนมีความเป็นกันเอง สามารถเดินเลือกชมสินค้าได้อย่างเพลิดเพลิน
สำหรับโปรแกรมท่องเที่ยวต่อเนื่อง ลุงคำแนะนำให้แวะผ่อนคลายร่างกายแช่น้ำแร่ธรรมชาติที่ บ่อน้ำแร่บ้านยางปู่โต๊ะ เชียงดาว แช่น้ำแร่ริมลำธาร และเมื่อเดินทางกลับเข้าเมือง อย่าลืมแวะเติมพลังกับมื้ออาหารอร่อยระดับรางวัลจาก มิชลิน ไกด์ สตรีทฟู้ด บิบ กูร์มองด์ เชียงใหม่ 2569 จากนั้นปิดท้ายด้วยการไปเดินทำสมาธิสงบจิตใจในอุโมงค์โบราณที่ วัดอุโมงค์ สวนพุทธธรรม วัดป่าอุโมงค์โบราณเจดีย์ 700 ปี
เครื่องจักสานบ้านปากกองคือของขวัญจากธรรมชาติและหยาดเหงื่อของชุมชน เมื่อลูกหลานเลือกใช้เครื่องจักสานไม้ไผ่ ไม่เพียงแต่จะได้ของแต่งบ้านที่สวยงามคลาสสิก แต่ยังเป็นการสนับสนุนเศรษฐกิจฐานรากและช่วยรักษาสิ่งแวดล้อมให้คงอยู่อย่างยั่งยืนเจ้า
วางแผนเที่ยวเชียงใหม่ · บริการจองผ่านพันธมิตรทางการ
เปรียบเทียบราคาที่พัก เดย์ทัวร์ ตั๋วเครื่องบิน และรถเช่าล่วงหน้า เพื่อรับข้อเสนอที่ดีที่สุด พร้อมสิทธิ์ยกเลิกฟรี: