สวัสดีครับหลานๆ และนักเดินทางผู้หลงใหลในอารยธรรมล้านนา วันนี้ลุงคำขอพาทุกท่านมาทำความรู้จักกับโบราณสถานที่น่าตื่นตาตื่นใจที่สุดแห่งหนึ่งใน เวียงกุมกาม นั่นคือ วัดหนานช้าง โบราณสถานขนาดใหญ่ที่นักโบราณคดีต่างยกย่องว่า เป็นกุญแจดอกสำคัญที่ช่วยไขปริศนาเรื่องการค้า ทางน้ำโบราณ และเทคโนโลยีสถาปัตยกรรมชั้นสูงของอาณาจักรล้านนาเมื่อ 700 ปีก่อนครับ
ประวัติศาสตร์วัดหนานช้าง ท่าเรือริมแม่น้ำปิงเดิมและซุ้มโขงโบราณ
ที่มาของชื่อ วัดหนานช้าง ตามคำบอกเล่าของคนเฒ่าคนแก่ในชุมชนท่าวังตาล เล่าต่อๆ กันมาว่า ในอดีตมีบุรุษผู้หนึ่งที่เคยบวชเรียนจนมีความรู้แตกฉาน (ซึ่งชาวล้านนาจะเรียกว่า 'หนาน') และมีอาชีพเป็นช่างฝีมือ หรือเป็นผู้ดูแลช้างหลวง ได้เป็นผู้อุปถัมภ์บูรณะวัดแห่งนี้ จึงเรียกกันติดปากว่าวัดหนานช้าง
แต่สิ่งที่สร้างความฮือฮาที่สุดในวงการประวัติศาสตร์คือ ชัยภูมิที่ตั้งของวัดหนานช้าง เพราะเมื่อนักโบราณคดีขุดแต่งลึกลงไปใต้ชั้นตะกอนดิน พบว่า ซุ้มโขง หรือประตูกำแพงแก้วทางเข้าวัด หันหน้าไปทางทิศเหนือ ซึ่งตรงกับแนวร่องน้ำเดิมของแม่น้ำปิงก่อนเกิดมหาอุทกภัยใหญ่ แสดงให้เห็นว่าในอดีตผู้คนและเจ้านายชั้นสูงจะเดินทางมาทำบุญที่วัดแห่งนี้ทางเรือ โดยจอดเรือเทียบท่าที่ท่าน้ำหน้าวัด แล้วเดินผ่านซุ้มโขงอันวิจิตรเข้าสู่เขตพุทธาวาส
ซุ้มโขงของวัดหนานช้างก่อด้วยอิฐสอปูน มีลวดลายปูนปั้นประดับประดาอย่างประณีต แม้กาลเวลาจะล่วงเลยมานานนับร้อยปี แต่โครงสร้างซุ้มประตูทรงโค้งแหลมยังคงสะท้อนถึงความสง่างามและความภาคภูมิใจของช่างหลวงล้านนาในยุคนั้นได้อย่างแจ่มชัดครับ
เอกลักษณ์สถาปัตยกรรม: วิหารคู่หน้าหลัง และกระเบื้องเคลือบดินเผาโบราณ
ความโดดเด่นทางสถาปัตยกรรมที่ทำให้นักท่องเที่ยวและนักประวัติศาสตร์ต้องทึ่ง คือการวางผังอาคารแบบ วิหารคู่ โดยมีวิหารสองหลังสร้างเรียงต่อกันตามแนวแกนเหนือ-ใต้:
- วิหารหลวงด้านหน้า: เป็นอาคารโถงขนาดใหญ่ ก่ออิฐถือปูน สำหรับเป็นที่ชุมนุมของพุทธศาสนิกชนในการฟังธรรมและประกอบพิธีกรรมทางศาสนา มีแท่นชุกชีขนาดใหญ่ประดิษฐานพระประธาน
- วิหารมณฑปด้านหลัง: ตั้งอยู่ต่อเนื่องกันด้านหลังวิหารหลวง สันนิษฐานว่าเป็นมณฑปหรือวิหารปิดสำหรับประดิษฐานพระพุทธรูปสำคัญ หรือเป็นที่เก็บรักษาพระบรมสารีริกธาตุและคัมภีร์ใบลานอันศักดิ์สิทธิ์ ซึ่งสงวนไว้เฉพาะพระเถระชั้นผู้ใหญ่เท่านั้น
ยิ่งไปกว่านั้น การขุดค้นทางโบราณคดียังพบ ชิ้นส่วนกระเบื้องเคลือบดินเผา สีเขียวไข่กาและสีน้ำตาลจำนวนมาก ซึ่งเป็นกระเบื้องมุงหลังคาชั้นเลิศที่หาพบได้ยากมากในวัดราษฎร์ทั่วไป ชี้ชัดว่าวัดหนานช้างสร้างขึ้นด้วยพระราชทรัพย์และเทคโนโลยีชั้นสูง โดยใช้กระเบื้องจากเตาเผาที่มีชื่อเสียง เช่น เตาเวียงกาหลงและเตาสันกำแพง รวมถึงยังพบเศษถ้วยชามสังคโลกและเครื่องลายครามจีนราชวงศ์หมิง ซึ่งยืนยันว่าเวียงกุมกามคือเมืองท่านานาชาติที่คึกคักอย่างยิ่งในอดีตครับ
วางแผนเที่ยวเชียงใหม่? จองโรงแรมทำเลดีล่วงหน้าได้ราคาถูกกว่า
เช็คห้องว่างและดีลลับบน Agoda พาร์ทเนอร์ทางการของ Terra Lanna การันตีราคาต่ำสุด ยกเลิกฟรีก่อนเข้าพัก จองก่อนจ่ายทีหลัง พร้อมสะสม Agoda Cash ทุกการจอง
สุขภาพ ความปลอดภัย และการเตรียมตัวเดินทางท่องเที่ยวเชียงใหม่
การเดินสำรวจโบราณสถานกลางแจ้งท่ามกลางแดดเมืองเหนือ สิ่งที่ลุงคำห่วงใยเป็นอันดับแรกคือเรื่องสุขภาพและความปลอดภัยของทุกท่านครับ การท่องเที่ยวในประเทศเขตร้อนอย่างเชียงใหม่ ต้องระมัดระวังเรื่องน้ำดื่มและสุขอนามัย ลุงคำขอแนะนำให้อ่าน คู่มือความปลอดภัยเรื่องน้ำประปา น้ำแข็ง และเครื่องดื่มริมทางในเชียงใหม่ เพื่อหลีกเลี่ยงอาการท้องเสียหรือเจ็บป่วยกะทันหัน
หากเกิดเหตุฉุกเฉินหรือเจ็บป่วยระหว่างเดินทาง ไม่ต้องตกใจครับ เชียงใหม่มีสถานพยาบาลระดับสากลมากมาย ควรศึกษาขั้นตอนไว้ล่วงหน้าจาก คู่มือโรงพยาบาลในเชียงใหม่ การรักษาพยาบาลและการเคลมประกันเดินทาง เพื่อความอุ่นใจตลอดทริป และสำหรับใครที่ขี่มอเตอร์ไซค์เที่ยวโบราณสถาน อย่าลืมดูแลความสะอาดของอุปกรณ์สวมใส่ตาม วิธีทำความสะอาดและสุขอนามัยหมวกกันน็อกมอเตอร์ไซค์ เพื่อสุขภาพหนังศีรษะที่ดีครับ
หลังจากเรียนรู้ประวัติศาสตร์ที่วัดหนานช้างเสร็จ หากท่านวางแผนจะไปสัมผัสธรรมชาติป่าเขาในวันต่อไป ลุงคำแนะนำให้อ่าน เส้นทางเดินชมสายหมอกกิ่วแม่ปานดอยอินทนนท์ เพื่อเตรียมรองเท้าเดินป่าและอุปกรณ์กันหนาว หรือหากมีเด็กๆ มาด้วยช่วงค่ำ ลองพากันไปเปิดประสบการณ์ส่องสัตว์ราตรีตาม คู่มือนั่งรถรางชมสัตว์และโชว์ผู้ล่าเชียงใหม่ไนท์ซาฟารี ได้เช่นกันครับ
คำแนะนำในการเดินชมและถ่ายภาพวัดหนานช้าง
เพื่อให้การมาเยือนวัดหนานช้างของท่านคุ้มค่าและได้ภาพถ่ายที่น่าประทับใจ ลุงคำมีเทคนิคดีๆ มาฝากดังนี้ครับ:
- ถ่ายภาพลอดซุ้มโขง: ยืนอยู่นอกแนวกำแพงแก้วแล้วถ่ายภาพลอดผ่านซุ้มโขงเข้ามายังฐานวิหารคู่ จะได้มิติความลึกที่แสดงถึงเส้นทางประวัติศาสตร์จากท่าน้ำโบราณสู่พระอารามหลวง
- สังเกตเนื้อกระเบื้องและอิฐโบราณ: เดินชมนิทรรศการป้ายสื่อความหมายของกรมศิลปากร เพื่อดูภาพจำลองสันนิษฐานของแนวกระเบื้องเคลือบสีเขียวไข่กาที่เคยเปล่งประกายบนหลังคาวิหารเมื่อ 700 ปีก่อน
- เคารพโบราณสถาน: ไม่เหยียบบนแนวก่ออิฐของซุ้มโขงและวิหารคู่ เพื่อป้องกันการหลุดร่อนของปูนโบราณที่เปราะบาง
วัดหนานช้างเป็นดั่งกระจกเงาที่สะท้อนให้เห็นว่า เวียงกุมกามมิใช่เพียงเมืองโบราณที่สาบสูญ แต่เป็นศูนย์กลางอารยธรรมที่มีความมั่งคั่งและรุ่มรวยทางศิลปวิทยาการอย่างยิ่ง ลุงคำขอให้ทุกท่านมีความสุขและเพลิดเพลินกับการตามรอยประวัติศาสตร์นี้นะครับ เจ้า!
วางแผนเที่ยวเชียงใหม่ · บริการจองผ่านพันธมิตรทางการ
เปรียบเทียบราคาที่พัก เดย์ทัวร์ ตั๋วเครื่องบิน และรถเช่าล่วงหน้า เพื่อรับข้อเสนอที่ดีที่สุด พร้อมสิทธิ์ยกเลิกฟรี: