จากเตาหลอมพระพุทธรูปพันเตา สู่อารามไม้สักทองแห่งศรัทธา
สวัสดีครับหลานๆ วันนี้ลุงคำจะพาทุกคนก้าวเข้าสู่เขตกำแพงแก้วของวัดที่มีความงดงามและมีเอกลักษณ์โดดเด่นที่สุดแห่งหนึ่งในคูเมืองเชียงใหม่ นั่นคือ วัดพันเตา (Wat Pan Tao) บนถนนพระปกเกล้า ตั้งอยู่เคียงข้างวัดเจดีย์หลวงวรวิหารอย่างสง่างาม วัดแห่งนี้ไม่เพียงแต่เปี่ยมด้วยความสงบร่มเย็น แต่ยังเก็บงำประวัติศาสตร์การหล่อพระพุทธรูปและสถาปัตยกรรมเรือนหลวงล้านนาที่หาดูได้ยากยิ่งในปัจจุบัน
ชื่อของ "วัดพันเตา" นั้น ในอดีตชาวบ้านมักเรียกขานกันว่า "วัดพันเต่า" (เต่าที่หมายถึงสัตว์น้ำ หรือเตาที่หมายถึงเตาไฟ) แต่ตามตำนานพงศาวดารเมืองเชียงใหม่ระบุชัดเจนว่า บริเวณแห่งนี้เคยเป็นสถานที่ตั้งของเตาหลอมโลหะสำริดและทองเหลืองจำนวนมากมายนับพันเตา เพื่อใช้ในการหล่อพระพุทธรูปองค์สำคัญ โดยเฉพาะองค์พระอัฏฐารสและพระประธานองค์ต่างๆ ที่นำไปประดิษฐานในวัดเจดีย์หลวง จึงกลายเป็นที่มาของชื่อวัดพันเตาตราบจนทุกวันนี้
สำหรับการเดินทางมายังวัดพันเตา หากหลานๆ นิยมขับขี่สองล้อรับลมเมืองเหนือ ลุงคำแนะนำให้ศึกษาข้อควรรู้เรื่องการ เช่ามอเตอร์ไซค์ขับเที่ยวเชียงใหม่และกฎจราจรด่านตรวจ ให้รอบคอบ เพื่อความปลอดภัยในการขับขี่ผ่านถนนสายประวัติศาสตร์ที่มีวันเวย์หลายจุดครับ
หอคำไม้สักทองอดีตคุ้มเจ้าหลวง: ปราการสถาปัตยกรรมล้านนาคลาสสิก
จุดเด่นที่สุดที่ตรึงสายตานักเดินทางจากทั่วทุกมุมโลก คือ วิหารหอคำไม้สักทอง ซึ่งเดิมทีไม่ได้ถูกสร้างขึ้นเพื่อเป็นวิหารวัด แต่เคยเป็น "หอคำ" (Ho Kham) หรือท้องพระโรงที่ประทับของ พระเจ้ามโหตรประเทศ เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่องค์ที่ 5 (พ.ศ. 2390 - 2397) สร้างขึ้นด้วยไม้สักทองทั้งหลังโดยไม่ใช้ตะปูแม้แต่ตัวเดียวตามภูมิปัญญาการเข้าเดือยและสลักไม้โบราณ รองรับด้วยเสาไม้สักขนาดยักษ์จำนวนถึง 28 ต้น
ต่อมาในรัชสมัยของ พระเจ้าอินทวิชยานนท์ เจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่องค์ที่ 7 (พระราชบิดาของพระราชชายา เจ้าดารารัศมี) พระองค์ทรงมีพระประสงค์ที่จะรื้อย้ายหอคำแห่งนี้มาถวายแก่วัดพันเตาในปี พ.ศ. 2419 เพื่ออุทิศส่วนกุศลถวายแด่อดีตเจ้าหลวง การย้ายหอคำมาเป็นวิหารสงฆ์จึงทำให้สถาปัตยกรรมพระราชวังโบราณของกษัตริย์ล้านนายังคงได้รับการอนุรักษ์ไว้อย่างสมบูรณ์แบบจนถึงยุคปัจจุบัน
"กลิ่นหอมของเนื้อไม้สักเก่าที่สั่งสมมากว่าศตวรรษ ผสานกับแสงเทียนวับแวมภายในหอคำ ให้ความรู้สึกเหมือนเราได้หลุดมิติกลับไปสู่วันวานของราชสำนักล้านนาอย่างแท้จริง" — ลุงคำเล่าถึงบรรยากาศในวิหาร
หากหลานๆ หลงใหลในศาสตร์ของงานช่างโลหะและการตีเหล็กโบราณที่สืบทอดคู่กับการสร้างบ้านแปงเมือง ลุงคำขอแนะนำให้เดินทางต่อไปศึกษาดูงานที่ หมู่บ้านช่างตีเหล็กโบราณบ้านสันปูเลย สันป่าตอง ซึ่งมีช่างฝีมือผู้สืบทอดภูมิปัญญาการตีเครื่องมือโลหะมาหลายชั่วอายุคน
วางแผนเที่ยวเชียงใหม่? จองโรงแรมทำเลดีล่วงหน้าได้ราคาถูกกว่า
เช็คห้องว่างและดีลลับบน Agoda พาร์ทเนอร์ทางการของ Terra Lanna การันตีราคาต่ำสุด ยกเลิกฟรีก่อนเข้าพัก จองก่อนจ่ายทีหลัง พร้อมสะสม Agoda Cash ทุกการจอง
ซุ้มประตูนกยูงรำแพน: สัญลักษณ์แห่งราชวงศ์สุริยวงศ์และพลังบารมี
เมื่อมองขึ้นไปเหนือกรอบประตูทางเข้าวิหารหอคำ หลานๆ จะได้พบกับผลงานประติมากรรมไม้แกะสลักที่ถือเป็นมาสเตอร์พีซของศิลปะล้านนา นั่นคือ ซุ้มนกยูงรำแพน (Gilded Peacock Arch) ตัวนกยูงถูกสลักเสลาอย่างประณีต ขนหางแผ่กว้างอ่อนช้อย ประดับกระจกสีอังวะและปิดทองคำเปลวบริสุทธิ์ โดยนกยูงกำลังเหยียบบนหลังราหูหรือพญานาค
ในคติความเชื่อของราชสำนักล้านนา นกยูงเป็นสัตว์มงคลชั้นสูง เป็นสัญลักษณ์ของ "สุริยราชวงศ์" (Solar Dynasty) บ่งบอกถึงความเป็นเชื้อพระวงศ์กษัตริย์และพลังแห่งปัญญาบารมี ลวดลายนกยูงเหนือซุ้มประตูนี้จึงเป็นหลักฐานยืนยันอย่างชัดเจนถึงสถานะดั้งเดิมของอาคารหลังนี้ว่าเคยเป็นคุ้มหลวงอันทรงเกียรติมาก่อน
หลังจากดื่มด่ำกับสถาปัตยกรรมไม้แกะสลักแล้ว ในช่วงบ่ายแก่ๆ หลานๆ สามารถแวะพักคลายร้อนตามคาเฟ่ชิคๆ หรือหาของอร่อยชิมที่ โครงการวันนิมมาน ย่านช้อปปิ้งและอาหารการกิน เพื่อสัมผัสบรรยากาศไลฟ์สไตล์ร่วมสมัยของเชียงใหม่ที่ผสมผสานอดีตกับปัจจุบันได้อย่างลงตัว
มนต์เสน่ห์แห่งผางประทีปริมสระบัว: แสงทิพย์แห่งศรัทธาคืนยี่เป็ง
ภาพจำอันทรงพลังระดับโลกของวัดพันเตา คือ พิธีจุดผางประทีปริมสระบัว ที่จัดขึ้นในค่ำคืนวันเพ็ญเดือนยี่เป็ง (ลอยกระทง) และวันสำคัญทางพุทธศาสนา บริเวณด้านหลังวิหารหอคำมีสระบัวขนาดเล็กที่มีเจดีย์ทรายและองค์พระพุทธรูปประดิษฐานอยู่ใต้ร่มเงาของต้นโพธิ์ใหญ่
เมื่ออาทิตย์อัสดง เหล่าสามเณรและพระภิกษุสงฆ์จะมาร่วมกันจุด ผางประทีป (Phang Pratheep) ถ้วยดินเผาเคลือบน้ำมันพืชที่มีไส้ฝ้ายนับร้อยนับพันดวง เรียงรายรอบขอบสระบัว แขวนตามกิ่งก้านต้นโพธิ์ และลอยอยู่เหนือน้ำ แสงสีทองจากเปลวเทียนจะสะท้อนผืนน้ำระยิบระยับ ท่ามกลางเสียงสวดมนต์ทำวัตรเย็นและเสียงสวดพุทธคุณล้านนาอันแว่วกังวาน ทำให้บริเวณนี้กลายเป็นแดนสวรรค์บนดินที่สะกดทุกหัวใจ
หากหลานๆ เป็นคนรักความเงียบสงบในอารามธรรมชาติบนดอยสูง หลังจากเที่ยววัดพันเตาแล้ว ลุงคำแนะนำให้วางแผนเดินป่าสายบุญสู่ วัดผาลาด เส้นทางเดินป่าสายพระธาตุดอยสุเทพ เพื่อสัมผัสวิหารโบราณกลางแมกไม้และสายธารน้ำตกอันเย็นฉ่ำ
ตารางสรุปข้อมูลและคำแนะนำการเข้าชมวัดพันเตา 2569
| หัวข้อข้อมูล | รายละเอียดที่ควรรู้ | คำแนะนำพิเศษจากลุงคำ |
|---|---|---|
| เวลาเปิดทำการ | 06:00 - 18:00 น. (เทศกาลเปิดถึง 21:00 น.) | เวลา 07:00 - 08:30 น. คนน้อย ถ่ายภาพวิหารไม้ได้สวยที่สุด |
| ค่าธรรมเนียมเข้าชม | ฟรี (ไม่มีค่าใช้จ่าย) | สามารถร่วมทำบุญซื้อผางประทีปหรือบูรณะหอคำตามจิตศรัทธา |
| การแต่งกาย | แต่งกายสุภาพ สำรวม กางเกง/กระโปรงยาว | ถอดหมวกและแว่นตาดำขณะเดินเข้าสู่วิหารไม้สัก |
| การถ่ายภาพ | อนุญาตให้ถ่ายภาพได้ งดใช้ขาตั้งกล้องในวิหาร | ในคืนจุดผางประทีป ควรมารอจับจองมุมก่อนเวลา 17:30 น. |
ข้อควรปฏิบัติและเคล็ดลับการชมพิธีให้ได้ทั้งบุญและภาพประทับใจ
เนื่องจากวัดพันเตาเป็นวัดที่มีพื้นที่ลานกิจกรรมจำกัด แต่ได้รับความนิยมจากนักท่องเที่ยวทั่วโลกอย่างสูง เพื่อให้การเที่ยวชมเป็นไปด้วยความเรียบร้อย ลุงคำขอแนะนำข้อปฏิบัติดังนี้ครับ:
- การรักษาความสงบระหว่างพิธี: ขณะที่พระสงฆ์และสามเณรกำลังสวดมนต์หรือนั่งสมาธิรอบสระบัว โปรดงดส่งเสียงดัง ไม่เบียดเสียดหรือเดินข้ามพื้นที่สวดมนต์ของพระสงฆ์
- การใช้แสงไฟและแฟลช: ห้ามใช้แสงแฟลชในการถ่ายภาพพิธีผางประทีปอย่างเด็ดขาด เพราะจะรบกวนสมาธิของพระภิกษุและทำลายบรรยากาศแสงเทียนธรรมชาติที่สวยงาม
- การอิ่มอร่อยกับอาหารพื้นถิ่น: เมื่อชมพิธีเสร็จสิ้น แนะนำให้แวะเติมพลังด้วยอาหารพื้นเมืองอุ่นๆ เช่น แกงแคไก่ใส่ผักสมุนไพรพื้นบ้าน รสเผ็ดร้อนหอมกลิ่นข้าวคั่ว ช่วยคลายความหนาวเย็นยามค่ำคืนได้อย่างดีเยี่ยม
- ดูแลความสะอาด: กรุณาอย่าวางขวดน้ำหรือทิ้งเศษขยะในบริเวณสระบัว เพื่อช่วยกันรักษาความสะอาดให้วัดคู่บ้านคู่เมืองของเราคงความงดงามสืบไป
วิหารหอคำไม้สักทองวัดพันเตาแห่งนี้ คือมรดกล้ำค่าที่สะท้อนถึงวิญญาณแห่งความเป็นล้านนาได้อย่างลึกซึ้ง ลุงคำหวังเป็นอย่างยิ่งว่าหลานๆ จะได้สัมผัสทั้งความสุข ความสงบ และพลังบารมีแห่งแสงผางประทีปเมื่อมาเยือนนครเชียงใหม่แห่งนี้ครับ
วางแผนเที่ยวเชียงใหม่ · บริการจองผ่านพันธมิตรทางการ
เปรียบเทียบราคาที่พัก เดย์ทัวร์ ตั๋วเครื่องบิน และรถเช่าล่วงหน้า เพื่อรับข้อเสนอที่ดีที่สุด พร้อมสิทธิ์ยกเลิกฟรี: