กลิ่นดินเปียกและ "น้ำต้น": ภูมิปัญญาปั้นดินเผาสายมอญ–ไทใหญ่ริม กม.11
เลี้ยวซ้ายออกจากถนนสายเชียงใหม่–ฮอด (ทางหลวง 108) แถวหลักกิโลเมตรที่ 11 ในเขตตำบลหนองควาย อำเภอหางดง เพียงอึดใจเดียวเสียงรถใหญ่ก็จางลง เหลือเพียงซอยหมู่บ้านร่มรื่นที่มีกระถางต้นไม้ หม้อต้มยา และคนโทคอยาววางเรียงผึ่งแดดอยู่หน้าบ้านแทบทุกหลัง นี่คือ บ้านเหมืองกุง หมู่บ้านช่างปั้นดินเผาเก่าแก่ที่มีประวัติศาสตร์ยาวนานกว่า 200 ปี สืบทอดจากบรรพบุรุษช่างฝีมือสายมอญ–ไทใหญ่ที่อพยพมาตั้งถิ่นฐานอยู่ริมคูเมืองรอบนอก
จุดขายของที่นี่ไม่ใช่เครื่องเคลือบเงาวับแบบห้างสรรพสินค้า แต่คือเครื่องปั้นดินเผา ไม่เคลือบ (Unglazed Earthenware) ทั้งสีอิฐส้มแดงและสีดำรมควัน โดยเฉพาะ "น้ำต้น" (คนโทน้ำล้านนา) ที่มีทรงป่องกลาง คอคอดเรียว และฐานตั้งมั่นคง คนเฒ่าคนแก่เมืองเหนือชอบใส่น้ำฝนหรือน้ำสะอาดไว้ในน้ำต้นเพราะรูพรุนละเอียดตามธรรมชาติของดินเผาจะยอมให้น้ำซึมออกมาเกาะผิวด้านนอกนิดๆ แล้วระเหยพัดพาความร้อนออกไป ทำให้น้ำดื่มข้างในเย็นชื่นใจโดยไม่ต้องพึ่งตู้เย็นเลยครับ กึ๊ดดูแล้วมันฉลาดและเรียบง่ายอย่างเหลือเชื่อ
เดินชมฟรีทุกวัน และเวิร์กช็อปปั้นดินบนแป้นถีบโบราณ
บ้านเหมืองกุงไม่มีรั้วกั้นและไม่มีค่าตั๋วเข้าชมครับ คุณสามารถ เดินเที่ยวชมฟรี ตามบ้านสล่า (ช่าง) ได้ทุกวัน ตั้งแต่เวลาประมาณ 08:30–17:00 น. ช่วงสาย 09:00–15:00 น. คือเวลาที่เห็นชีวิตจริงชัดที่สุด ทั้งกองดินเหนียวที่หมักนวดจนนุ่ม แป้นหมุนไม้ที่ใช้เท้าถีบ (Kick Wheel) แทนมอเตอร์ไฟฟ้า และเตาเผาฟืนแบบดั้งเดิมหลังบ้าน
เอกลักษณ์ของการปั้นแบบบ้านเหมืองกุงคือการผสมผสานระหว่างการใช้เท้าถีบแป้นหมุนกับเทคนิค ปั้นจัก-ตีลาย ด้วยไม้ตบและหินดุรองด้านใน ทำให้ผนังหม้อมีความหนาแน่นพอเหมาะไม่เปราะง่าย หลายบ้านเปิดพื้นที่หน้าเรือนเป็น เวิร์กช็อปปั้นดินเผา ให้นักท่องเที่ยวได้ลองนั่งหลังแป้นหมุนด้วยตัวเอง ราคาไม่แพงเลยครับ โดยทั่วไปอยู่ที่ราว 150–350 บาทต่อคน (ขึ้นกับขนาดชิ้นงานและการสอนแต่ละบ้าน) สิ่งที่ต้องรู้ล่วงหน้าคือ:
- งานปั้นสดเอากลับทันที vs รอเผา: หากมีเวลาวันเดียว คุณสามารถห่อชิ้นงานดินดิบที่ปั้นเสร็จกลับไปตากแห้งเป็นของที่ระลึกได้ หรือถ้าอยากให้ช่างช่วยเผาไฟจริงให้แข็งแรง ต้องรอคิวรวมเตาเผาของหมู่บ้านอีกราว 1–2 สัปดาห์ (หรือถามค่าส่งพัสดุตามตกลง)
- สังเกตเครื่องปั้นสีดำรมควัน: น้ำต้นสีดำเงาหม่นไม่ได้ทาสีดำครับ แต่เกิดจากเทคนิค "รมแกลบ" ตอนนำหม้อร้อนจัดออกจากเตาเผาแล้วกลบด้วยแกลบหรือขี้เลื่อยจนควันซึมเข้าเนื้อดิน จากนั้นขัดผิวด้วยหินแม่น้ำจนขึ้นเงา
- แต่งตัวให้พร้อมเลอะนิดหน่อย: ใส่กางเกงขาสั้นหรือกางเกงพับขาได้และรองเท้าแตะ จะนั่งถีบแป้นหมุนได้ถนัดและล้างดินออกง่ายกว่าครับ
หากอยากเทียบงานดินเผาพื้นบ้านแบบดั้งเดิมกับเซรามิกร่วมสมัยของคนรุ่นใหม่ในเมือง วันอื่นลองแวะไปเดินเล่นที่ บ้านข้างวัด เชิงดอยสุเทพ ดูได้ครับ
วางแผนเที่ยวเชียงใหม่? จองโรงแรมทำเลดีล่วงหน้าได้ราคาถูกกว่า
เช็คห้องว่างและดีลลับบน Agoda พาร์ทเนอร์ทางการของ Terra Lanna การันตีราคาต่ำสุด ยกเลิกฟรีก่อนเข้าพัก จองก่อนจ่ายทีหลัง พร้อมสะสม Agoda Cash ทุกการจอง
จับคู่ครึ่งวันลงตัวที่สุด: บ้านเหมืองกุง + วัดต้นเกว๋น (ห่างแค่ 5 นาที!)
ข้อดีที่ทำให้ลุงคำเชียร์ให้คนมาบ้านเหมืองกุงเสมอคือตำแหน่งที่ตั้งครับ หมู่บ้านนี้อยู่ห่างจาก วัดต้นเกว๋น (วัดอินทราวาส) แค่ราว 5 นาที เท่านั้น เชื่อมต่อกันง่ายมากในทริปครึ่งวัน:
- 09:00–11:00 น. เดินซอยบ้านเหมืองกุงและปั้นดิน: ช่วงเช้าในร่มไม้ใต้ถุนบ้านช่างอากาศกำลังสบาย ได้ลองปั้นน้ำต้นและเลือกซื้อกระถางบอนไซหรือหม้อดินเผาใบเล็ก
- 11:15–12:15 น. แวะวัดต้นเกว๋น: ขับรถต่อมาชมวิหารไม้ล้านนาโบราณที่สมบูรณ์ที่สุดแห่งหนึ่งในเชียงใหม่ ตอนสายแสงแดดส่องลอดชายคาไม้สักเข้ามาบนเสาวิหารสวยสงบมาก
- มื้อเที่ยงและช่วงบ่าย: ขับย้อนขึ้นไปแวะชิมข้าวซอยหรืออาหารเหนือในเมืองตามลายแทง ร้านข้าวซอยเด็ดเชียงใหม่ หรือแวะเดินเมืองโบราณ เวียงกุมกัม ต่อในช่วงบ่ายได้สบายเลยครับ
เลือกซื้อน้ำต้นและหม้อดินเผาอย่างไรให้ทนและแพ็คกลับปลอดภัย
ก่อนจ่ายเงินซื้อหม้อต้มสมุนไพร น้ำต้น หรือแจกันดินเผากลับบ้าน ลองดีดเบาๆ ที่ขอบปากหม้อด้วยข้อนิ้วครับ ถ้าเสียงดัง "กิ๊ง" ใสกังวานแปลว่าดินเผาสุกทั่วไม่มีรอยร้าวซ่อนอยู่ แต่ถ้าเสียงทึบแป๊กๆ ให้ขอดูใบอื่นเผื่อมีรอยร้าวภายใน สำหรับคนเดินทางโดยเครื่องบิน เลือกซื้อขนาดจิ๋วหรือแจกันตั้งโต๊ะใบย่อม แล้วขอให้ช่างห่อกระดาษหนังสือพิมพ์หนาๆ หลายชั้นซ้อนลงในกล่องกระดาษเพื่อถือขึ้นเครื่องหรือวางกลางกระเป๋าเสื้อผ้า
เรื่องการเดินทางจากคูเมืองเชียงใหม่มาบ้านเหมืองกุงใช้เวลาเพียง 20–25 นาที สามารถเรียก Grab หรือขับรถเช่าลงทางหลวง 108 ได้เลย ดูแนวทางเช่ารถและต่อรถใน คู่มือการเดินทางเชียงใหม่ ส่วนขากลับเข้าเมืองช่วงเย็น ถ้าพักแถว โรงแรมใกล้ประตูท่าแพ หรือ โรงแรมริมแม่น้ำปิง ก็ขับกลับเข้าไปวางของในห้องแล้วออกไปเดินกาดตอนค่ำได้พอดีครับ
วางแผนเที่ยวเชียงใหม่ · บริการจองผ่านพันธมิตรทางการ
เปรียบเทียบราคาที่พัก เดย์ทัวร์ ตั๋วเครื่องบิน และรถเช่าล่วงหน้า เพื่อรับข้อเสนอที่ดีที่สุด พร้อมสิทธิ์ยกเลิกฟรี: