กว่าจะเป็นเมืองหลวงไม้แกะสลัก: แผนผัง 8+ โซนและศูนย์หัตถกรรมสองฝั่งคลอง
ขับรถออกจากตัวเมืองเชียงใหม่ลงทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ตามทางหลวงสาย 108 (เชียงใหม่–ฮอด) ราว 15 กิโลเมตร แล้วเลี้ยวซ้ายเข้าตำบลขุนคง อำเภอหางดง กลิ่นขี้เลื่อยไม้สักและไม้จามจุรีแห้งจะค่อยๆ ลอยมาแทนกลิ่นควันรถบนถนนใหญ่ ที่นี่คือ หมู่บ้านหัตถกรรมไม้แกะสลักบ้านถวาย ซึ่งเปิดต้อนรับคนรักงานไม้และนักแต่งบ้าน ทุกวัน เวลาประมาณ 09:00–17:30 น. (เข้าเดินชมฟรี ไม่มีค่าผ่านประตู)
จุดพลาดของคนที่มาครั้งแรกคือจอดรถแล้วเดินแค่ร้อยเมตรแรกแถวปากทาง ซึ่งมักเต็มไปด้วยประติมากรรมไม้รากขนาดยักษ์ไว้ดึงดูดสายตา จนเข้าใจว่ามีแค่นั้น ความจริงบ้านถวายแตกแขนงออกไปมากกว่า 8 โซนหัตถกรรม ตลอดสองข้างคลองชลประทานและซอยย่อยด้านใน:
- โซนหน้าหมู่บ้านและถนนสายหลัก: โดดเด่นด้วยช้างไม้ขนาดเท่าตัวจริง โต๊ะไม้แผ่นเดียว และงานแกะสลักโครงสร้างสถาปัตยกรรมขนาดใหญ่
- ศูนย์หัตถกรรมบ้านถวายสองฝั่งคลอง (Song Fang Khlong): ศูนย์รวมแกลเลอรีงานคัดเกรด ตู้โชว์งานตกแต่งสไตล์แอนทีค งานปิดทองประดับกระจก และห้องแสดงผลงานศิลปะร่วมสมัย เหมาะแก่การเดินตั้งมาตรฐานคุณภาพและราคาในใจก่อนเดินเข้าซอยช่าง
- ซอยโรงช่างด้านหลังและฝั่งตรงข้ามคลอง: ลึกเข้าไปในตรอกแคบๆ คือจุดที่ยังได้ยินเสียงสิ่วกระทบค้อนไม้ ได้เห็นช่างลงรักปิดทอง เดินเส้นลายไทย และขัดกระดาษทรายไม้สัก ไม้ฉำฉา (จามจุรี) และไม้มะม่วงด้วยมือจริงๆ
ไหนๆ ก็ลงมาโซนหางดงแล้ว ลุงคำแนะนำให้เผื่อเวลาอีกนิดแวะชมสถาปัตยกรรมไม้ล้านนาแท้ๆ ที่ วัดต้นเกว๋น (วัดอินทราวาส) หรือแวะดูเมืองใต้ดินโบราณที่ เวียงกุมกัม ในเส้นเดียวกัน จะเข้าใจที่มาของลวดลายช่อฟ้าใบระกาที่ช่างบ้านถวายแกะสลักกันมากยิ่งขึ้นครับ
วิธีดูเนื้อไม้และฝีมือช่าง: อย่าหลงกลไม้สดหรือสีพ่นหลอกตา
คนไม่คุ้นเคยงานไม้มักดูแค่ลายแกะสวยแล้วตัดสินใจซื้อทันที แต่สำหรับคนเชียงใหม่ที่อยู่กับเรือนไม้มาทั้งชีวิต ลุงคำขอฝากวิธี ผ่อ งานให้เป็นสักสามข้อครับ:
- แยกไม้สัก vs ไม้จามจุรี (ฉำฉา) vs ไม้มะม่วง: ไม้สักทองแท้เสี้ยนตรง น้ำหนักแน่น ทนปลวกและราคาสูงกว่า ส่วนไม้ฉำฉา (Rain Tree) นิยมทำเฟอร์นิเจอร์แผ่นใหญ่และรูปปั้นเพราะลวดลายโทนเข้มตัดอ่อนสวยสะดุดตา แต่ต้องผ่านการอบแห้งอย่างดีเพื่อไม่ให้บิดแตกเมื่อไปอยู่ในห้องแอร์หรือเมืองหนาว
- สังเกตความแห้งของเนื้อไม้: ลองมองตามซอกด้านหลังหรือใต้ฐาน หากเห็นรอยแตกลายงาเปิดกว้างหรือมีคราบชื้นแปลว่าไม้อาจยังคายความชื้นไม่หมด ยิ่งถ้าคุณจะขนกลับประเทศหรือเอาไปไว้คอนโดในกรุงเทพฯ ที่เปิดแอร์ทั้งวัน ควรเลือกงานไม้อบแห้ง (Kiln-dried) เท่านั้น
- งานลงรักปิดทองแท้ vs สีสเปรย์ทอง: งานโบราณจำลองที่ใช้แผ่นทองคำเปลวลงบนพื้นรักแท้จะให้ความเงาลุ่มลึกและเรียบเนียนตามรอยแกะ ต่างจากสีพ่นทองที่มองใกล้ๆ จะเห็นเม็ดสีเมทัลลิกและแวววาวแบบพลาสติก
วางแผนเที่ยวเชียงใหม่? จองโรงแรมทำเลดีล่วงหน้าได้ราคาถูกกว่า
เช็คห้องว่างและดีลลับบน Agoda พาร์ทเนอร์ทางการของ Terra Lanna การันตีราคาต่ำสุด ยกเลิกฟรีก่อนเข้าพัก จองก่อนจ่ายทีหลัง พร้อมสะสม Agoda Cash ทุกการจอง
ข้อควรรู้สำคัญสำหรับผู้ซื้อ: สัมภาระสายการบิน ขนส่งข้ามประเทศ และกฎศุลกากร
ซื้อชิ้นเล็กชิ้นน้อยอย่างชามไม้มะม่วง กล่องทิชชู่ หรือตุ๊กตาไม้แกะสลักใส่กระเป๋าเดินทางกลับบ้านนั้นไม่ยากครับ แต่ถ้าคุณซื้อชิ้นใหญ่หรือเป็นนักท่องเที่ยวต่างชาติ มี 3 เรื่องใหญ่ที่ห้ามมองข้ามเด็ดขาด:
- น้ำหนักและขนาดสัมภาระสายการบิน: สายการบินส่วนใหญ่คิดค่าสัมภาระเกินน้ำหนักและขนาดพิเศษ (Oversized) แพงมาก บางทีค่าโหลดเกินแพงกว่าค่าโต๊ะตัวนั้นเสียอีก ถ้าชิ้นใหญ่เกินขนาดกระเป๋า 28–30 นิ้ว ให้เดินไปติดต่อศูนย์แพ็คและขนส่ง (Freight Forwarder) ในเขตบ้านถวายหรือโซนสองฝั่งคลองที่มีบริการตีลังไม้และส่งแบบแชร์ตู้คอนเทนเนอร์ (LCL) หรือขนส่งทางอากาศถึงหน้าบ้าน
- ลังไม้มาตรฐาน ISPM-15: สำหรับการส่งออกไปต่างประเทศ ต้องย้ำให้บริษัทชิปปิ้งใช้ลังไม้ที่ผ่านการอบฆ่าแมลงและประทับตรา IPPC (ISPM-15) เพื่อไม่ให้ติดด่านกักกันพืชปลายทาง
- กฎศุลกากรเรื่องพระพุทธรูป วัตถุโบราณ และไม้หวงห้าม: นี่คือเรื่องซีเรียสครับ ตามกฎหมายไทย การนำพระพุทธรูป รูปเคารพทางศาสนา หรือโบราณวัตถุ/ศิลปวัตถุที่มีลักษณะเก่าแก่ ออกนอกราชอาณาจักรต้องมีใบอนุญาตจากกรมศิลปากร (Fine Arts Department) รวมถึงห้ามส่งออกไม้หวงห้ามหายากอย่างไม้พะยูงเด็ดขาด ช่างและร้านใหญ่ในบ้านถวายที่ส่งออกเป็นประจำจะช่วยเดินเรื่องเอกสารให้ได้ แต่ต้องใช้เวลาล่วงหน้า ไม่สามารถหิ้วใส่กระเป๋าเดินผ่านด่านตรวจสนามบินไปดื้อๆ ได้ครับ
เดินทางจากตัวเมืองและการจับคู่ทริปสายหัตถกรรม
จากตัวเมืองเชียงใหม่ขับรถลงมาตามทางหลวง 108 ใช้เวลาเพียง 25–30 นาที หากไม่มีรถส่วนตัวแนะนำเรียก Grab หรือเช่ารถพร้อมคนขับแบบเหมาครึ่งวันจะสะดวกกว่ามาก เพราะขากลับจากการเดินโซนลึกในบ้านถวายบางช่วงเรียกรถจากจุดจอดย่อยได้ยากกว่าในเมือง ตรวจสอบตัวเลือกรถได้ใน คู่มือการเดินทางเชียงใหม่
ส่วนใครที่หลงใหลงานคราฟต์เฉพาะทาง อยากเทียบเฟอร์นิเจอร์ไม้สักกับของแต่งบ้านสายอีโคหรือเซรามิกทำมือ แนะนำให้วางโปรแกรมต่อเนื่องไปยัง บ้านข้างวัด หรือเดินเก็บของฝากขนาดกะทัดรัดเพิ่มเติมที่ ตลาดวโรรส และพักผ่อนย่านริมน้ำที่ โรงแรมริมแม่น้ำปิงเชียงใหม่ เพื่อความสะดวกในการจอดรถขนของครับ
วางแผนเที่ยวเชียงใหม่ · บริการจองผ่านพันธมิตรทางการ
เปรียบเทียบราคาที่พัก เดย์ทัวร์ ตั๋วเครื่องบิน และรถเช่าล่วงหน้า เพื่อรับข้อเสนอที่ดีที่สุด พร้อมสิทธิ์ยกเลิกฟรี: